Historia

 
      Od 450 lat Canson® łączy miłość do papieru z zamiłowaniem do innowacji. Dwie rodziny – Canson i Mongolfier – połączyły swoje siły w poszukiwaniu jak najlepszych rozwiązań w produkcji papieru w ten sposób, aby stał się materiałem odpowiednim do coraz liczniejszych zastosowań. Każde pokolenie dwóch słynnych rodzin obfitowało w zapalonych wynalazców, którzy nie traktowali papiernictwa jedynie jako źródła zarobku, lecz z wielkim zaangażowaniem śledzili procesy dotyczące produkcji papieru, prowadzili intensywne badania oraz opracowywali nowe procesy technologiczne produkcji.
      Tradycje firmy są bardzo długie – sięgają już XII wieku. Ale oficjalne początki Canson datuje się na rok 1557 – wtedy papiernia została na stałe związana z miastem Annonay, które obecnie stanowi centrum produkcji papieru we Francji. Wiek XVIII przyniósł firmie ogromny rozgłos. W roku 1783 bracia Joseph i Etienne Montgolfier stworzyli pierwszy latający balon wykonany z papieru wyprodukowanego w ich własnej manufakturze (do dzisiaj logo Canson® przedstawia balon). Za ten wynalazek oraz za całokształt badań i rozwoju papiernictwa król Francji Ludwik XVI nadał papierni tytuł Królewskiej Manufaktury, używany do dziś. Wiek ten zainicjował również serię odkryć technicznych, które są fundamentem historii papieru i firmy Canson®: wyprodukowanie pierwszego papieru welinowego w 1777 roku, lata później wynalezienie technologii rozdrabniania masy papierniczej w kadziach holenderskich. Ślub Alexandrine Montgolfier z Barthélémy de Canson w 1798 roku spowodował zmianę nazwy, pod którą papier stał się znany na całym świecie i pod którą jest rozpoznawalny aż do dziś. Kolejne lata przyniosły nowe odkrycia: w 1807 roku wymyślono i wyprodukowano kalkę, wynaleziono papier barwiony w masie i papier z zabezpieczeniami, opracowano metodę produkcji papieru z woskiem, rozpoczęto również produkcję papieru lnianego.
      Innowacja jest wciąż naczelnym hasłem firmy Canson. Prowadzący badania ludzie nadal przyczyniają się do postępu nauki i techniki, współpracując z międzynarodowymi  ośrodkami badawczymi. Szczególne istotnym polem ich badań jest dzisiaj nanotechnologia. Dzięki procesom „nano” (nanometr równa się 10-9 metra!) można w zwiększonym zakresie modyfikować powierzchnię papieru, nakładając na niego bardzo cienkie warstwy substancji, dzięki czemu papier nabiera nowych właściwości. Ta rewolucja techniczna jest porównywalna do wynalezienia znaku wodnego na papierze.


CANSON – GENIUSZ TECHNICZNY

„Znam tylko jeden sposób opanowania nauki – stworzenie jej!”
Joseph de Montgolfier

Od pierwszego papieru welinowego po papier fotograficzny, od barwienia pulpy papierniczej po ostatnie z wynalazków związanych już z drukiem cyfrowym, Canson cieszy się długą tradycją prowadzenia badań, które dążą do rozwoju technologii. Oto kilka przykładów:

Aksamitny papier welinowy
W 1777 roku Etienne de Montgolfier udoskonalił produkcję pierwszego francuskiego papieru welinowego. Arkusze wykonywane były na płycie mosiężnej bez chropowatości, co umożliwiło wytwarzanie papieru doskonałe gładkiego, aksamitnego w dotyku i bez żadnych wytłoczonych zbędnych linii.

Absolutna biel
Aż do czasu przełomowego wynalazku Pierre'a de Montgolfier papier był wybielany przy użyciu błękitnego barwnika. Dopiero zastosowanie w 1780 roku tzw. kadzi holenderskiej sprawiło, że papier stał się znacznie bielszy. W kadzi włókna były dokładnie cięte i rozdrabniane, co umożliwiło likwidację etapu długiego moczenia. To przełomowe zdarzenie zaowocowało fundamentalną zmianą w działalności Montgolfierów – zdecydowano się wdrażać wszystkie nowinki, aby maksymalnie zmodernizować produkcję. W roku 1820 Canson wprowadził kolejne udogodnienie w procesie wybielania masy papierowej – wybielanie szmat chlorem, które stanowiło rewolucję w ówczesnym świecie papierniczym!

Papier i aerostatyka
Około roku 1770 odkryto właściwości wodoru, a zachęceni wynikami tych badań Etienne i Joseph de Montgolfier poświęcili się aerostatycznym eksperymentom. Po kilku nieudanych próbach, w 1782 roku wreszcie się im udało: torebka z jedwabnej tafty uniosła się w powietrzu aż pod sufit pokoju! Zachęceni sukcesem bracia postanowili zbudować duży balon wykorzystując proste, papiernicze materiały: płótno wzmocnione papierem o potrójnej grubości. Terenem lotniczych prób zostały posiadłości w okolicy Annonay. Już we wrześniu 1783 roku w Wersalu wystartował niebiesko-żółty balon z monogramem Ludwika XVI oraz z doczepionym koszem, w którym znajdowały się kaczka, kogut oraz baran… Był to pierwszy lot z żywymi istotami. Zwierzęta dobrze zniosły cały lot, a nawet stały się bohaterami narodowymi! We listopadzie tego samego roku przekroczono ostatnią granicą – bracia Montgolier zorganizowali lot z ludźmi, pokonano wówczas trasę 9 kilometrów w czasie 25 minut. Do dzisiaj, w każdy pierwszy czerwcowy weekend Święto Powietrza i Mongolfier przypomina, że to Annonay pozostaje historyczną kolebką aerostatyki. A wszystko to dzięki determinacji braci, dewizie „per aspera ad astra” i papierowi…

Przezroczystość
Już na początku XIX wieku Barthélemy de Canson usprawnił technikę produkcji papieru przezroczystego (wcześniejsze receptury opierały się na bazie czosnku i kleju otrzymywanego z pęcherzy rybnych…) i zaczął produkować kalkę z włókien konopi. Aby osiągnąć efekt transparentności, włókna były powtórnie moczone i umieszczane pomiędzy wilgotnymi warstwami filcu, a następnie walcowane pomiędzy ogrzanymi arkuszami kartonowymi. Dzisiaj ta technika została uprzemysłowiona.

Papier barwiony w masie i papier z zabezpieczeniami
Ten sam Barthélemy de Canson poświęcił się również zagadnieniom barwienia papieru. Utworzył metodę pozwalającą na otrzymanie kolorowego papieru, którego barwa pozostaje nienaruszona w zetknięciu z większością substancji – z wyjątkiem niektórych kwasów. Ta właściwość nowego papieru była również jego główną zaletą: dawki kwasów niezbędne do usunięcia napisów z arkusza były tak silne, że zostawiały ślad odbarwiając papier, a tym samym uniemożliwiały fałszowanie dokumentów. W 1809 roku Napoleon I przyznał patent twórcy tego wynalazku, a papier stał się znany jako „papier Canson”.

Papier i chemia
Barthélemy de Canson i jego syn Etienne wynaleźli też technikę zaklejania masy papierniczej woskiem, aby papier pozostał zabezpieczony i nie był chłonny jak bibuła. To pierwsze spotkanie papieru z chemią zaowocowało nową decyzją: Canson definitywnie ukierunkował swoje działania na produkcję papieru dla artystów.

Maillol i papier lniany
We Francji początku XX wieku papier lniany prawie zniknął z wydawnictw artystycznych. Ponownie odkrył go rzeźbiarz Aristide Maillol, gdy poszukiwał papieru do realizacji swoich litografii. Żując kawałek gałganka pomyślał, że to mogłoby być rozwiązanie… Pomysł przekazał siostrzeńcowi, Gaspardowi, który z zapałem zaczął produkować we własnej kuchni papier ze starych koszul, które rozcierał i rozkładał w specjalnych formach. Amatorski pomysł wkrótce został przekształcony w regularną produkcję: Gaspard Maillol założył w Montval własną fabryczkę papieru. Pierwsza wojna światowa przerwała jednak jego prace i w 1925 roku Maillol odsprzedał swoją markę Cansonowi.